Categoriearchief: Cultuur en erfgoed

Historische Old Course

 Natuurversterking op Amsterdam Old Course afgerond

Leden van het Cultuurplatform Ouder-Amstel, de Stichting Vrienden van Duivendrecht, de werkgroepen Cultureel Erfgoed (CPOA) en Openbare Ruimte en de Stichting Oud-Duivendrecht hebben zondag 30 september jl. van Chris Veldkamp en Reinoud Kroese, zéér actieve vrijwilligers van het in Amsterdam-Duivendrecht gelegen golfterrein,  een interessante excursie gehad. En met eigen ogen de ontwikkelingen van de laatste jaren gezien.

Historische Old Course

Verzakt in het veen

De golfbaan van Amsterdam Old Course uit 1935 – één van de acht banen in Nederland die ontworpen is door het beroemde architectenbureau Colt, Alison & Morisson – ligt in de Duivendrechtse polder, nu ingeklemd tussen NS Station Duivendrecht en de Arena. Het oude maaiveld uit 1935 lag 2 meter 40 onder NAP en de baan lag op veengrond. Het veen zakte sinds 1935 elk jaar in en de veenholes werden steeds natter.

Daarom is AOC in 2012 begonnen met een baanrestauratie. De drivingrange en de natte veenholes zijn in de afgelopen jaren volledig vernieuwd: de twee tot 2,5 meter diepe veenlaag is afgevoerd en vervangen door droge grond.

Flora en fauna

Bij de restauratie was er veel aandacht voor natuur. De golfbaan heeft door hoogteverschillen en verschillende grondsoorten een aantal specifieke biotopen en is een stepping stone, als het ware een opstapje, naar de volkstuinen en de Groot Duivendrechtse polder. Hierdoor is AOC niet alleen een groene long in urbaan gebied maar ook een verbindende schakel voor ecosystemen. Landschapsarchitect André Bijkerk heeft in maart 2015 een bomenplan ontwikkeld dat in 2019 wordt afgerond. Uit recent flora- en fauna-onderzoek van NL Adviseurs blijkt dat er 250 verschillende soorten bomen, planten en kruiden voorkomen op de baan. Er zijn 70 verschillende vogelsoorten gespot. Frequente bezoekers zijn de lepelaar, torenvalk, buizerd en ijsvogel. De vos loopt rond en er is een aantal zeldzame reptielen en vissoorten gesignaleerd.

Historische Old Course

Natuurversterking 2016-2018

Er zijn bovendien 75 vogelhuisjes rond de baan en de aanleg van nieuwe waterpartijen inclusief ijsvogelwanden. 2500 nieuwe bomen en struiken om een nog gevarieerder en gezonder bomenbestand te krijgen. Vijf bijenkasten en drie vlinder- en bijenakkers. Het historische Zwarte Laantje (uit de 15de eeuw) is gerenoveerd en is nu een prachtig wandelpad langs de baan. Extra vogelkasten (torenvalk, bosuil) en de aanleg van plas-/draszones waarvoor veenweidevegetatie weer een kans krijgt. In augustus 2017 is aan AOC het GEO-(duurzaamheids)certificaat uitgereikt; daar was wethouder de Maa (GL) nog bij aanwezig.

Historische Old Course

Wandelroute

Er zijn nu plannen om samen met de Stichting Oud-Duivendrecht de  bestaande wandelroute van het dorp Duivendrecht aan de ene kant van het station aan te laten sluiten op een natuurwandelroute door dit unieke ‘oude’ nieuwe natuurgebied aan de andere kant.

Middeleeuwse kerk in Ouderkerk

Op zondag 9 september – tijdens de Open Monumentendagen – wordt opnieuw het grondpatroon van de middeleeuwse kerk van Ouderkerk zichtbaar gemaakt. De voorganger van de huidige Amstelkerk heeft zo’n 500 jaar op de kerkheuvel gestaan, tot de afbraak in 1773. De Werkgroep Archeologie van de Historische Vereniging Wolfgerus van Aemstel demonstreert (van 11.00-16.00 uur) bij de Amstelkerk de ligging van die oude kerk. Die kerk symboliseert Ouderkerk als kerkelijk en bestuurlijk centrum van middeleeuws Amstelland.

De Oude Kerk

De kerkheuvel, vlakbij waar de Bullewijk in de Amstel stroomt,  is een heel bijzondere plek. Het is de oudst bewoonde plaats in Amstelland. Amestelle, zo heette Ouderkerk in de vroegste tijd. De Amstelkerk (1775) is de vierde kerk die op deze plaats is gebouwd, zo blijkt uit opgravingen. De eerste kerk werd in de 11e eeuw gesticht en was vermoedelijk een kapel die in hout is opgetrokken. De opdracht voor de bouw kwam van de bisschop van Utrecht De bisschop was in die tijd in Amestelle niet alleen geestelijk leider, maar was ook juridisch hier de baas: hij was leenheer van de keizer. Vermoedelijk heeft Wolfgerus van Aemstel, de eerste schout van Amestelle in 1105, zich ook bekommerd om de bouw. De Werkgroep Archeologie heeft veel informatie over de voorgangers van de huidige Amstelkerk (1775) verzameld. De kerkheuvel is de oudst bewoonde plaats in Amstelland. De eerste kerk werd in de 11e eeuw gesticht en was vermoedelijk een kapel die in hout is opgetrokken. HiervVan de eerste kerk zijn geen resten meer teruggevonden. De tweede kerk is in de 12e eeuw gebouwd, waarschijnlijk in Romaanse stijl. Deze (tuf)stenen kerk heeft er niet lang gestaan. Alleen wat funderingen en stenen zijn teruggevonden. De derde kerk, dateert uit de 13e eeuw en heeft er tot 1773 gestaan. De informatie is gebaseerd op archeologisch onderzoek bij de huidige Amstelkerk, gedaan in 1952/53 en 1961. Bij deze opgravingen zijn tekeningen van de funderingen van de voorganger ervan gemaakt. Tijdens de opgravingen is slechts een gedeelte van de fundering van de oude kerk tevoorschijn gebracht. Bij die opgravingen zijn ook bodemvondsten gedaan, waaronder een houten doodskistje met deksel. Dit laatste is in het Historisch Museum te bewonderen. Deze middeleeuwse kerk is in 1773 wegens bouwvalligheid afgebroken. Eerder, op 1 augustus 1674, was de torenspits er al afgewaaid tijdens een heftige zomerstorm. Diezelfde storm zorgde voor een ravage in westelijk Nederland. Zo stortte op dezelfde dag ook het middenschip van de Utrechtse Dom in. De middeleeuwse kerk van Ouderkerk kennen we vrij goed, dankzij prenten en schilderijen uit de 16e en 17e eeuw. De kerk heeft er bijna 500 jaar gestaan. De werkgroep heeft op basis van de tekeningen, prenten en opmetingen van deze ‘oude’ kerk een compositietekening gemaakt van hoe de plattegrond van die kerk er uitziet ten opzichte van die van de huidige Amstelkerk. Die willen we laten zien tijdens Open Monumentendag.

De ‘Dom’ van Ouderkerk

De Historische Vereniging werkt samen met het kerkbestuur en de gemeente Ouder-Amstel aan een plan om het grondpatroon van de middeleeuwse kerk blijvend zichtbaar te maken. Een idee is bijvoorbeeld om de contouren in de bestrating buiten de huidige begrenzing rondom de Amstelkerk te laten terugkeren. Daarmee brengen we een belangrijk stuk geschiedenis van Ouderkerk op het kerkplein bovengronds. Iets dergelijks is ook te zien bij de Domkerk in Utrecht. Aanvullende informatie kan verstrekt worden met behulp van een informatiepaneel en ander voorlichtingsmateriaal. Ons streven is om de voorzieningen te laten aansluiten bij de plannen voor de herinrichting van ’t Kampje.

Open Monumentendagen

Op zondag 9 september, bij de komende Open Monumentendagen, laten we een voorproefje zien van de plannen. De uiteindelijke realisatie van het project – een permanente opstelling – heeft uiteraard langere voorbereiding nodig. Het voorproefje bestaat uit een markering met lint, hier en daar verzwaard met bakstenen op de plaatsen waar de steunberen van de vroegere kerk stonden. Leden van de Historische Vereniging zullen aanwezig zijn om vragen van belangstellenden te beantwoorden. We nodigen iedereen van harte uit om mee te denken met ons en suggesties te doen voor een blijvende markering.

Aanwijzing gemeentelijke monumenten

Aanwijzing gemeentelijke monumenten

aanwijzingsbesluit, 14-03-2018

Burgemeester en wethouders van Ouder-Amstel willen 27 gebouwen en objecten in Ouder-Amstel aanwijzen als gemeentelijk monument. Een erfgoeddeskundige heeft een voorselectie gemaakt en de gebouwen en objecten bekeken. Op basis hiervan is een lijst van 27 potentiële monumenten samengesteld. Voor ieder (potentieel) monument is een motivering gemaakt om de aanwijzing te onderbouwen.

Toetsingscriteria

De Erfgoedcommissie heeft vervolgens de potentiële monumenten getoetst aan de criteria voor plaatsing op de gemeentelijke monumentenlijst: cultuurhistorische waarde, stedenbouwkundige waarde, ensemblewaarde, architectonische waarde, gaafheid/herkenbaarheid, bijzonderheid en zeldzaamheid. Tenslotte heeft de commissie een advies uitgebracht over het plaatsen van de objecten/gebouwen op de gemeentelijke monumentenlijst.

Voorlopige lijst gemeentelijke monumenten

Het college heeft in zijn vergadering van 6 maart 2018 besloten conform het advies van de Erfgoedcommissie de volgende gebouwen en objecten voorlopig aan te wijzen:

  1. De Oude School, Schoolpad 1-2 Duivendrecht
  2. Het huis van de bovenmeester, Rijksstraatweg 127, Duivendrecht
  3. Protestantse kerk, Rijksstraatweg 129, Duivendrecht
  4. Voormalige boerderij “Mijn Genoegen”, Rijksstraatweg 186, Duivendrecht
  5. R.K. Urbanuskerk, Rijksstraatweg 230, Duivendrecht
  6. Pastorie, Rijksstraatweg 230, Duivendrecht
  7. Schoolmeestershuis, Julianalaan 2, Ouderkerk aan de Amstel
  8. Welgelegen, Dorpsstraat 28, Ouderkerk aan de Amstel
  9. Stroom en Lommer, Hoger Einde-Zuid 8-12, Ouderkerk aan de Amstel
  10. Vredelust, Hoger Einde-Zuid 15, Ouderkerk aan de Amstel
  11. Huize Karma, Koningin Julianalaan 31, Ouderkerk aan de Amstel
  12. Nicolette, Dorpsstraat 11, Ouderkerk aan de Amstel
  13. Café de Vrije Handel, Dorpsstraat 7, Ouderkerk aan de Amstel
  14. Panta Rei, Korte Dwarsweg 8, Ouderkerk aan de Amstel
  15. Rundervreugd, Binnenweg 7, Ouderkerk aan de Amstel
  16. Strandvliet, Binnenweg 18, Ouderkerk aan de Amstel
  17. De Drie Fonteinen, Binnenweg 16, Ouderkerk aan de Amstel
  18. Ooster-Amstel, Binnenweg 6b, Ouderkerk aan de Amstel
  19. Over-Amstel, Binnenweg 17, Ouderkerk aan de Amstel
  20. Goudstikkermonument, Begraafplaats Karssenhof, Ouderkerk aan de Amstel
  21. Veldwachtersmonument, Begraafplaats Karssenhof, Ouderkerk aan de Amstel
  22. Dieselgemaal, De Ronde Hoep
  23. Kerklust, Rondehoep Oost 6, Ouderkerk aan de Amstel
  24. Rondehoep West 61
  25. De Paerl, Rondehoep West 43, Ouderkerk aan de Amstel
  26. Mariabouw, Waver 37 a. en b., Ouderkerk aan de Amstel
  27. Swaneveld, Waver 46, Ouderkerk aan de Amstel
Voorbescherming

Vanaf bekendmaking van deze lijst, geldt er voor de gebouwen en objecten de zogenaamde ‘voorbescherming’. Dit betekent dat voor het gebouw of object dezelfde regels gelden als voor een monument. Deze voorbescherming vervalt op het moment dat er een definitief besluit genomen is over de aanwijzing. De eigenaren van de gebouwen en objecten zijn hierover reeds schriftelijk in kennis gesteld

Ter inzage

In de periode van donderdag 15 maart tot en met 25 april 2018 liggen het advies-erfgoedcommissie (pdf, 2 Mb) en de motiveringen voor iedereen ter inzage: – in het gemeentehuis, Vondelstraat 1 in Ouderkerk aan de Amstel (geopend: maandag, dinsdag en donderdag van 08.00-17.00 uur, op woensdag van 08.00-19.30 uur en op vrijdag van 08.00-16.00 uur); – in de bibliotheek aan het Dorpsplein 60 in Duivendrecht (geopend: maandag van 14.00 tot 20.00 uur, woensdag van 10.00 tot 17.30 uur).

Indienen zienswijze

Iedereen heeft de mogelijkheid zienswijzen in te brengen binnen de periode van ter inzagelegging. Schriftelijke zienswijzen kunnen indieners per mail sturen naar gemeente@ouder-amstel.nl of per post: Burgemeester en wethouders van Ouder-Amstel, t.a.v. mevrouw E. van den Kerkhoff, Postbus 35, 1190 AA Ouderkerk aan de Amstel.

Het is ook mogelijk zienswijzen mondeling in te brengen. Hiervoor kunnen indieners telefonisch een afspraak maken met mevrouw Van den Kerkhoff of mevrouw Van den Klinkenberg telefoon (020) 496 21 21.

De ontvangen reacties worden betrokken bij de besluitvorming over de vaststelling van de aanwijzingsbesluiten door het college.

Subsidie

Op basis van de “Algemene Subsidieverordening Ouder-Amstel” is in dezelfde vergadering van 6 maart 2018 een subsidieregeling opgesteld (Subsidieregeling Monumenten Ouder-Amstel). Hierin is bepaald voor welke bedragen en onder welke voorwaarden subsidie verleend kan worden voor werkzaamheden aan een monument.

Tegen de subsidieregeling staat geen bezwaar of beroep open. Bekijk de subsidieregeling op onze website op Subsidie, incidenteel en structureel en op Aanvraag vaststelling subsidie. Vanaf 15 maart 2018 kunt de subsidieregeling inzien op het gemeentehuis te Ouderkerk aan de Amstel tijdens kantooruren. De subsidieregeling treedt in werking in werking 8 dagen na publicatie.

 

Erfgoedbeleid – raadsvergadering

Inspraak Erfgoedbeleid Commissie Ruimte 160929

  1. Voorstellen
  • Alex de Boer – Werkgroep Cultureel Erfgoed van het Cultuurplatform Ouder-Amstel
    Opgericht na succesvolle conferentie Erfgoed op de Kaart (sept. 2013)
  • Werkgroep heeft 11 leden uit Duivendrecht en Ouderkerk + Cuypersgenootschap.
  • Doel werkgroep: Gemeentelijk erfgoed beleid stimuleren en ondersteunen
  1. Waarom is de werkgroep opgericht?

Uit combinatie van ergernis en bezorgdheid

  • Buiten het beschermde dorpsgezicht kunnen veel panden immers relatief eenvoudig gesloopt of verminkt worden. Ouderkerk, de plaats met de oudste geschiedenis in Amstelland, heeft geen erfgoedbeleid. Een zwartboek is te vullen met over de afgelopen 50 jaar verdwenen en verminkt erfgoed. Strandvliet e.a. boerderijen in Duivendrecht en Ouderkerk, (Wilhelminalaan, Julianalaan), Nessermolen. Soms van de ene dag op de andere plat. Sloop doet iets met de gemeenschap.
  • Waarom zijn we niet veel trotser op het erfgoed dat we hebben? Monumenten zijn het zichtbare deel van onze geschiedenis. Die moet je koesteren. Het lijkt soms wel of we een hekel hebben aan onze eigen geschiedenis.
  • Binnen de Randstad is Ouder-Amstel één van de weinige gemeenten zonder gemeentelijke monumentenlijst. Dat maakt ons erfgoed kwetsbaar.
  1. Draagvlak voor erfgoedbeleid?
  • Maar liefst 89 procent van de Nederlanders hecht belang aan het behoud van historisch erfgoed. Dit blijkt ook uit de grote opkomst op Open Monumentendag. En – niet te vergeten – de emoties, de boosheid die mensen vaak voelen bij de sloop van historisch erfgoed. Een gemeentelijke monumentenlijst is het beste instrument om dat te voorkomen. Een dergelijk draagvlak bestaat ook in Ouder-Amstel. Ook herbestemming van oude panden verdient in dat verband meer aandacht en zorg.

Over draagvlak gesproken: Onze website krijgt maandelijks ca 1000 bezoekers. http://www.historischamstelland.nl/ontdekken/monumenten-ouder-amstel

  • Lokale en landelijke monumenten organisaties (Heemschut, Cuypersgenootschap) vinden het noodzakelijk dat Ouder-Amstel met haar rijke historie spoedig een monumentenbeleid realiseert. Werkgroep heeft steun van o.a. St. Oud-Duivendrecht, Historische Vereniging Wolfgerus van Aemstel, Stichting Erfgoed Amstelland, Werkgroepen Ruimtelijke Ordening in Duivendrecht en Ouderkerk. 
  1. Standpunt werkgroep

Werkgroep was nauw betrokken bij  Visiedocument: Het ERFGOED VAN OUDER-AMSTEL, nu en in de toekomst. Werkgroep is heel blij met deze nota. Hier staan we volledig achter.

We bieden onze ondersteuning aan bij de uitvoering.

ERFGOED IS VAN EN VOOR ONS ALLEMAAL

Erfgoed is een cadeau uit het verleden dat waarde toevoegt aan ons dagelijks leven. En erfgoed is meer dan dat: het heeft maatschappelijke en economische waarde en het biedt continuïteit in een bewegende samenleving. Erfgoed is een magneet voor recreatie en toerisme, versterkt het vestigingsklimaat en daarmee de vitaliteit van stad en platteland, bevordert de sociale cohesie tussen buurt-, stad- en landgenoten, en houdt onze culturen en verleden levend. Ons unieke cultureel erfgoed fungeert als visitekaartje naar de rest van de wereld. Erfgoed betekent identiteit. Van mensen, van Nederland én van Ouder-Amstel.

Afsluiting: Onze dorpen kunnen nog veel mooier. Alle kansen, juist in de schaduw van de stad. Kijk maar naar bloeiende plaatsen als Hattem (bij Zwolle) en Oirschot (bij Eindhoven). Daar kunnen we een voorbeeld aan nemen: Levendig, leefbaar, gezond en met een prachtig erfgoed.